बालपण सुरक्षिततेचा जागर… कायद्याच्या ज्ञानातून विद्यार्थ्यांना मिळाले संरक्षणाचे कवच! ; वेंगुर्ला हायस्कूलमध्ये ‘सुरक्षित बचपन अभियान’. ; पोक्सो कायदा, सायबर फसवणूक आणि मोबाईलच्या दुष्परिणामांवर विद्यार्थ्यांना मोलाचे मार्गदर्शन.

वेंगुर्ला : बालपण म्हणजे निरागसतेचा, स्वप्नांचा आणि संस्कारांचा सुंदर अविष्कार! मात्र बदलत्या काळात बालकांच्या सुरक्षिततेसमोर अनेक नवी आव्हाने उभी राहत आहेत. कधी अत्याचाराचे सावट, तर कधी इंटरनेटच्या आभासी जगातील फसवणुकीचे जाळे… अशा परिस्थितीत विद्यार्थ्यांना केवळ पुस्तकी ज्ञान देणे पुरेसे नसून, त्यांना स्वतःच्या हक्कांची जाणीव, कायद्याचे संरक्षण आणि डिजिटल जगातील धोक्यांची ओळख करून देणे काळाची गरज बनली आहे. याच सामाजिक जाणिवेतून वेंगुर्ला हायस्कूल प्रशालेत तालुका विधी सेवा समिती, वेंगुर्ला आणि वेंगुर्ला तालुका वकील संघटना यांच्या संयुक्त विद्यमाने ‘सुरक्षित बचपन अभियान’ अंतर्गत विद्यार्थ्यांसाठी विशेष मार्गदर्शनपर कार्यक्रमाचे आयोजन करण्यात आले.

या कार्यक्रमात विद्यार्थ्यांना बालकांच्या संरक्षणासाठी असलेल्या कायदेशीर तरतुदी, विशेषतः पोक्सो (POCSO) कायदा, तसेच ऑनलाइन फसवणूक, सोशल मीडिया आणि विविध मोबाईल ॲप्लिकेशन्सचे फायदे-तोटे याबाबत सविस्तर माहिती देण्यात आली.

यावेळी ॲड. श्रद्धा प्रवीण बाविस्कर-परब यांनी विद्यार्थ्यांना पोक्सो कायद्याची सविस्तर माहिती देताना बालकांच्या लैंगिक अत्याचारापासून संरक्षणासाठी या कायद्याचे असलेले महत्त्व विशद केले. अनोळखी व्यक्तींच्या संपर्कात येताना घ्यावयाची काळजी, चुकीच्या स्पर्शाची जाणीव, स्वतःच्या सुरक्षिततेबाबत जागरूकता, कोणत्याही प्रकारचा त्रास किंवा गैरवर्तन झाल्यास न घाबरता विश्वासू व्यक्तींकडे अथवा संबंधित यंत्रणेकडे तक्रार करण्याचे धाडस याविषयी त्यांनी विद्यार्थ्यांना मार्गदर्शन केले. कायद्याची माहिती असणे म्हणजे केवळ नियम जाणून घेणे नव्हे, तर संकटाच्या प्रसंगी स्वतःचे संरक्षण करण्याची ताकद मिळवणे होय, हा महत्त्वपूर्ण संदेश त्यांनी विद्यार्थ्यांपर्यंत पोहोचविला.

आजच्या डिजिटल युगात मोबाईल आणि इंटरनेट हे ज्ञानाचे प्रभावी माध्यम बनले असले, तरी त्यांचा निष्काळजीपणे वापर केल्यास ते धोक्याचे कारणही ठरू शकतात. याच पार्श्वभूमीवर ऑनलाइन फसवणुकीचे विविध प्रकार, अनोळखी लिंकवर क्लिक केल्याने उद्भवणारे धोके, वैयक्तिक माहितीची चोरी, सोशल मीडियाचा अयोग्य वापर तसेच विविध ॲप्सचा वापर करताना घ्यावयाची खबरदारी याविषयी विद्यार्थ्यांना सजग करण्यात आले.

वेंगुर्ला न्यायालयाच्या वतीने उपस्थित असलेल्या सौ. पूजा शिरसाठ, सौ. राखी दाभोलकर आणि श्री. जे. एस. वाईगणकर सर यांनीही विद्यार्थ्यांना मोबाईलच्या अतिवापराचे गंभीर परिणाम समजावून सांगितले. मोबाईलच्या आहारी गेल्यामुळे अभ्यासावर होणारा परिणाम, वेळेचा अपव्यय, मानसिक व शारीरिक आरोग्यावर होणारे दुष्परिणाम, एकाग्रतेचा अभाव आणि प्रत्यक्ष सामाजिक संवाद कमी होण्याचे धोके याबाबत त्यांनी विद्यार्थ्यांचे लक्ष वेधले.

मोबाईलचा वापर ज्ञान मिळविण्यासाठी, संवाद साधण्यासाठी आणि प्रगतीसाठी करावा; मात्र मोबाईलनेच आपल्या वेळेवर, विचारांवर आणि आयुष्यावर नियंत्रण मिळवू नये, असा मोलाचा संदेश यावेळी देण्यात आला.

या उपक्रमामुळे विद्यार्थ्यांना केवळ कायद्याची माहिती मिळाली नाही, तर स्वतःच्या सुरक्षिततेबाबत जागरूक राहण्याची, डिजिटल माध्यमांचा जबाबदारीने वापर करण्याची आणि चुकीच्या घटनांविरोधात आवाज उठविण्याची प्रेरणाही मिळाली.

कार्यक्रमाच्या शेवटी सहाय्यक शिक्षक व्ही. आर. थोरात यांनी उपस्थित मान्यवरांचे, मार्गदर्शकांचे तसेच आयोजकांचे आभार मानले.

बालकांचे संरक्षण ही केवळ कायद्याची जबाबदारी नसून संपूर्ण समाजाचे कर्तव्य आहे. जागरूक विद्यार्थी, सुरक्षित बालपण आणि सजग समाज या त्रिसूत्रीच्या माध्यमातूनच उद्याची पिढी अधिक निर्भय, सक्षम आणि सुरक्षित घडू शकते. वेंगुर्ला हायस्कूलमधील हा उपक्रम याच दिशेने टाकलेले एक महत्त्वपूर्ण पाऊल ठरला!