सावंतवाडी : पावसाच्या पाण्याचा प्रत्येक थेंब अडवून तो जमिनीत जिरविण्याच्या उद्देशाने जलसंधारणाच्या चळवळीला आता लोकसहभागाचे बळ मिळू लागले आहे. याच सामाजिक बांधिलकीतून चराठे येथे ग्रामपंचायत आणि वनविभाग यांच्या संयुक्त पुढाकाराने लोकसहभागातून वनराई बंधारा उभारण्याच्या कामाचा उत्साहात शुभारंभ करण्यात आला. ग्रामविकासाचा पाया अधिक भक्कम करण्यासोबतच भविष्यातील पाणीटंचाईवर मात करण्याच्या दृष्टीने हा उपक्रम महत्त्वपूर्ण ठरणार आहे.
जिल्ह्याचे पालकमंत्री यांनी दिलेल्या सूचनेनुसार गावागावांत राबविण्यात येणाऱ्या वनराई बंधारे आणि कच्च्या बंधाऱ्यांच्या कामांना गती देण्यासाठी तसेच त्यांच्या प्रभावी अंमलबजावणीवर देखरेख ठेवण्यासाठी जिल्ह्यातील विविध अधिकाऱ्यांची ‘पालकमित्र’ म्हणून नियुक्ती करण्यात आली आहे. या नियोजनानुसार चराठे गावाची जबाबदारी वनविभागाचे सहाय्यक वनसंरक्षक (ACF) डॉ. सुनील लाड यांच्याकडे सोपविण्यात आली आहे.
आपली जबाबदारी केवळ कागदोपत्री न ठेवता डॉ. लाड यांनी प्रत्यक्ष चराठे येथे उपस्थित राहून वनराई बंधाऱ्याच्या कामाची पाहणी केली. यावेळी त्यांनी ग्रामस्थांशी संवाद साधत जलसंधारणाचे महत्त्व विशद केले आणि या उपक्रमात लोकसहभाग अधिकाधिक वाढविण्याचे आवाहन केले.
या उपक्रमावेळी चराठे गावच्या सरपंच, ग्रामविकास अधिकारी, ग्रामपंचायत सदस्य, वनरक्षक सुशांत चोथे, अक्षय कुंभार, वनविभागातील अन्य कर्मचारी तसेच ग्रामस्थ मोठ्या संख्येने उपस्थित होते. वनविभागाचे मार्गदर्शन आणि ग्रामस्थांची सामूहिक मेहनत यांचा सुंदर संगम या उपक्रमातून पाहायला मिळाला.
वनराई बंधाऱ्यांच्या माध्यमातून पावसाळ्यात वेगाने वाहून जाणारे पाणी अडवून त्याचा जमिनीत अधिकाधिक निचरा होण्यास मदत होणार आहे. परिणामी भूजलपातळीत वाढ, जमिनीतील ओलावा टिकविणे, विहिरी व परिसरातील जलस्रोतांना आधार मिळणे तसेच शेतीसाठी पाण्याची उपलब्धता वाढविणे असे अनेक सकारात्मक परिणाम साधता येणार आहेत. विशेषतः बदलत्या हवामानाच्या पार्श्वभूमीवर भविष्यातील पाणीटंचाईचा धोका कमी करण्यासाठी असे उपक्रम अत्यंत उपयुक्त ठरणार आहेत.
‘लोकसहभागातून जलसंधारण, जलसंधारणातून समृद्ध गाव’ या विचारधारेतून चराठे येथे सुरू झालेला हा उपक्रम केवळ बंधारा उभारण्यापुरता मर्यादित नसून गावाच्या जलसुरक्षेच्या दिशेने टाकलेले एक आश्वासक पाऊल आहे. प्रशासनाचा पुढाकार, वनविभागाचे मार्गदर्शन आणि ग्रामस्थांची एकजूट यांची सांगड घातली, तर जलसंधारणाची चळवळ निश्चितच व्यापक होऊ शकते, याचा प्रत्यय या उपक्रमातून येत आहे.
पाण्याचा प्रत्येक थेंब अडविण्याचा निर्धार, ग्रामविकासाला नवी दिशा देणारा विचार आणि लोकसहभागातून समृद्धीची वाटचाल… चराठेचा हा जलसंधारणाचा प्रयत्न निश्चितच इतर गावांसाठी प्रेरणेचा झरा ठरणार आहे!
