सावंतवाडी : कोकणच्या रेल्वे प्रवाशांना जलद, आरामदायी आणि वेळेत मुंबई गाठण्याची स्वप्ने दाखवणाऱ्या नव्या मुंबई–सावंतवाडी एक्स्प्रेसच्या वेळापत्रकावरून आता नाराजीचे सूर उमटू लागले आहेत. १५०८७/१५०८८ या एक्स्प्रेसच्या नियोजनातील कथित विसंगतींमुळे प्रवाशांच्या मनात प्रश्नांचे काहूर माजले असून, कुडाळ ते सावंतवाडी या कमी अंतरासाठी तब्बल तीन तासांचा ‘स्लॅक टाईम’ ठेवण्यात आल्याच्या चर्चेने रेल्वे नियोजनावरच प्रश्नचिन्ह उभे केले आहे. कोकणच्या रेल्वे प्रवासाला गती देण्याऐवजी प्रतीक्षेचा नवा अध्याय सुरू होणार का, असा सवाल प्रवाशांकडून उपस्थित केला जात आहे.
नव्या रेल्वेसेवेच्या आगमनामुळे कोकणवासीयांच्या आशा पल्लवित झाल्या होत्या. मात्र, वेळापत्रकातील कथित त्रुटींमुळे या अपेक्षांवर पाणी फेरले जाण्याची भीती व्यक्त होत आहे. विशेषतः १५०८७ मुंबई–सावंतवाडी एक्स्प्रेसच्या कुडाळ ते सावंतवाडी या टप्प्यात तीन तासांचा अतिरिक्त कालावधी ठेवण्यात आल्याचे सांगितले जात असल्याने प्रवाशांमध्ये संभ्रम आणि नाराजीचे वातावरण निर्माण झाले आहे.
कुडाळ ते सावंतवाडी… अंतर कमी, प्रतीक्षा मात्र तीन तासांची?
कुडाळ ते सावंतवाडी हे तुलनेने कमी अंतर; मग या टप्प्यासाठी तब्बल तीन तासांचा ‘स्लॅक टाईम’ कशासाठी, असा बोचरा सवाल रेल्वे प्रवाशांकडून उपस्थित होत आहे. रेल्वेच्या वेळापत्रकात काही कारणास्तव अतिरिक्त वेळ राखून ठेवला जात असला, तरी त्यामागील तांत्रिक कारणे आणि नियोजनाचे निकष प्रवाशांसमोर स्पष्ट होणे आवश्यक आहे.
या अतिरिक्त कालावधीमुळे प्रत्यक्ष प्रवासाचा वेळ वाढणार का? गाडी वेळेवर धावण्याच्या दृष्टीने या नियोजनाची उपयुक्तता काय? तसेच या कालावधीचा परिणाम संपूर्ण वेळापत्रकावर होणार का? असे अनेक प्रश्न आता उपस्थित होत आहेत. रेल्वे प्रशासनाने या बाबींचा खुलासा करून प्रवाशांच्या मनातील संभ्रम दूर करावा, अशी मागणी जोर धरत आहे.
सावंतवाडीहून सुटण्याच्या वेळेवरही नाराजीचे सावट!
१५०८८ सावंतवाडी–मुंबई एक्स्प्रेसच्या वेळापत्रकाबाबतही प्रवाशांच्या अपेक्षा आणि प्रस्तावित नियोजन यांच्यात तफावत असल्याची चर्चा आहे. कोकणातून मुंबईकडे प्रवास करणाऱ्या चाकरमान्यांना, नोकरदारांना, विद्यार्थीवर्गाला आणि सर्वसामान्य प्रवाशांना सोयीचे ठरणारे वेळापत्रक आखले आहे का, हा कळीचा प्रश्न बनला आहे.
प्रवाशांच्या मते, सावंतवाडीहून ही गाडी संध्याकाळी सात ते साडेसातच्या दरम्यान सुटली असती, तर मुंबईकडे जाणाऱ्या प्रवाशांसाठी प्रवासाचे नियोजन अधिक सोयीचे झाले असते. मात्र, प्रस्तावित वेळापत्रकाबाबत व्यक्त होत असलेल्या माहितीनुसार, गाडी ठाणे येथे पहाटे चारच्या सुमारास, तर छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस (CSMT) येथे सकाळी सहाच्या सुमारास पोहोचणार असल्याचे सांगितले जात आहे.
पहाटेच्या वेळी ठाणे येथे उतरावे लागणे, पुढील प्रवासासाठी प्रतीक्षा करावी लागणे किंवा मुंबईतील अंतिम स्थानकापर्यंत पोहोचण्यासाठी अधिक वेळ खर्च होणे, अशा अडचणींची शक्यता प्रवासी व्यक्त करत आहेत. अर्थात, या वेळांबाबत रेल्वे प्रशासनाचे अधिकृत वेळापत्रक तपासणे आवश्यक आहे.
पूर्वीची वेळ सोयीची, मग बदलाचा नेमका फायदा काय?
यापूर्वी ठाणे येथे सकाळी पावणेसहा वाजण्याच्या सुमारास पोहोचणारी वेळ प्रवाशांच्या दृष्टीने अधिक सोयीची होती, असे मत काही प्रवाशांकडून व्यक्त केले जात आहे. नव्या वेळापत्रकामुळे आगमनाची वेळ बदलत असेल किंवा अंतिम स्थानकापर्यंत पोहोचण्यासाठी अधिक कालावधी लागत असेल, तर या बदलामागील कारणे स्पष्ट होणे गरजेचे आहे.
रेल्वेचे वेळापत्रक म्हणजे केवळ गाडीच्या सुटण्याच्या आणि पोहोचण्याच्या वेळांची आकडेमोड नव्हे; ते हजारो प्रवाशांच्या दैनंदिन नियोजनाशी, कामाच्या वेळांशी आणि पुढील प्रवासाच्या सोयीशी जोडलेले असते. त्यामुळे वेळापत्रक ठरविताना प्रवाशांचा प्रत्यक्ष अनुभव आणि त्यांच्या गरजा यांना केंद्रस्थानी ठेवणे अपेक्षित आहे.
नव्या गाडीला प्रतिसाद मिळू नये, असे नियोजन आहे का?
वेळापत्रकातील कथित विसंगतींमुळे काही प्रवाशांकडून नव्या गाडीच्या नियोजनाबाबत संशय व्यक्त केला जात आहे. मात्र, रेल्वे प्रशासनाचा नेमका हेतू काय आहे, याबाबत अधिकृत माहिती उपलब्ध नसताना या संशयाला तथ्य मानता येणार नाही. त्यामुळे आरोप-प्रत्यारोपांपेक्षा वेळापत्रकातील तांत्रिक बाबींचा पारदर्शक खुलासा होणे अधिक महत्त्वाचे आहे.
कोकण रेल्वे मार्गावर प्रवाशांची वाढती गरज लक्षात घेता, नव्या रेल्वेसेवेचा लाभ अधिकाधिक नागरिकांना मिळणे आवश्यक आहे. गाडीची वेळ प्रवाशांना अनुकूल असेल, प्रवासाचा कालावधी व्यवहार्य असेल आणि स्थानकांवरील आगमन-सुटण्याचे नियोजन सोयीचे असेल, तरच या सेवेचा अपेक्षित फायदा मिळू शकतो.
प्रवाशांची मागणी : वेळापत्रकाचा फेरविचार करा!
मुंबई–सावंतवाडी एक्स्प्रेसच्या वेळापत्रकातील कथित त्रुटींचा रेल्वे प्रशासनाने गांभीर्याने विचार करावा. कुडाळ ते सावंतवाडी दरम्यान ठेवण्यात आलेल्या तीन तासांच्या ‘स्लॅक टाईम’मागील कारणे स्पष्ट करावीत. तसेच सावंतवाडीहून मुंबईकडे जाणाऱ्या गाडीच्या सुटण्याच्या वेळेचा आणि मुंबईतील आगमनाच्या वेळेचा प्रवाशांच्या सोयीच्या दृष्टीने फेरआढावा घ्यावा, अशी मागणी होत आहे.
कोकणवासीयांना केवळ नवी रेल्वेगाडी नको, तर वेळ वाचवणारी, प्रवास सुसह्य करणारी आणि दैनंदिन जीवनाशी सुसंगत अशी रेल्वेसेवा हवी आहे. रेल्वे प्रशासनाने प्रवाशांच्या प्रश्नांना स्पष्ट उत्तरे देत वेळापत्रकात आवश्यक सुधारणा केल्यास या नव्या एक्स्प्रेसचा खरा लाभ कोकणच्या जनतेला मिळू शकेल. अन्यथा, वेगाच्या अपेक्षेने रेल्वेत बसलेल्या प्रवाशांना प्रतीक्षेच्या वेळापत्रकाचाच सामना करावा लागेल, अशी भावना व्यक्त होत आहे.
