सावंतवाडी : शिक्षणाच्या चार भिंतींपलीकडे जाऊन विद्यार्थ्यांना प्रत्यक्ष जीवनातील व्यवहाराचे धडे मिळावेत, स्वावलंबनाची जाणीव निर्माण व्हावी आणि कष्टाला प्रतिष्ठेची जोड मिळावी, या उद्देशाने मिलाग्रीस हायस्कूल, सावंतवाडी येथे ‘कमवा व शिका’ या अभिनव उपक्रमांतर्गत गणेश चतुर्थी बाजाराचे उत्साहात आयोजन करण्यात आले.
गणेशोत्सवाच्या मंगलमय वातावरणाला पारंपरिकतेची आणि विद्यार्थ्यांच्या कल्पकतेची जोड देत भरविण्यात आलेल्या या बाजारात विद्यार्थ्यांनी विविध प्रकारच्या रानभाज्या, पूजा साहित्य तसेच गणेशमूर्ती व सजावटीसाठी आवश्यक असणाऱ्या विविध वस्तू विक्रीसाठी उपलब्ध करून दिल्या. विद्यार्थ्यांनी स्वतः बाजाराचे नियोजन, वस्तूंची मांडणी, ग्राहकांशी संवाद आणि विक्रीची प्रक्रिया हाताळल्याने संपूर्ण परिसरात उत्साहाचे वातावरण निर्माण झाले.
या उपक्रमातून विद्यार्थ्यांना केवळ विक्रीचा अनुभव मिळाला नाही, तर व्यवहारज्ञान, आर्थिक शिस्त, नियोजन, संवादकौशल्य, नेतृत्वगुण आणि स्वावलंबन यांचे मौल्यवान धडे प्रत्यक्ष कृतीतून शिकता आले. ‘शिकता शिकता कमवा आणि कमावता कमावता जीवनाचे व्यवहार शिका’ या संकल्पनेची प्रभावी अनुभूती विद्यार्थ्यांना या बाजाराच्या माध्यमातून मिळाली.
विशेष म्हणजे, गणेश चतुर्थीसारख्या आपल्या समृद्ध सांस्कृतिक परंपरेशी विद्यार्थ्यांची नाळ अधिक घट्ट जोडण्याबरोबरच स्थानिक रानभाज्या, पारंपरिक साहित्य आणि स्थानिक उत्पादनांचे महत्त्व अधोरेखित करण्याचे काम या उपक्रमातून झाले. त्यामुळे हा बाजार केवळ खरेदी-विक्रीचा उपक्रम न ठरता संस्कार, स्वावलंबन आणि उद्योजकतेचा छोटेखानी पाठशाळाच ठरला.
या उपक्रमाच्या यशस्वी आयोजनासाठी मुख्याध्यापक फादर रिचर्ड सालदान्हा तसेच शाळेतील सर्व शिक्षक व शिक्षकेतर कर्मचाऱ्यांनी विद्यार्थ्यांना मार्गदर्शन व सहकार्य केले. विद्यार्थ्यांनीही उत्स्फूर्त सहभाग नोंदवत आपल्या कल्पकतेची आणि कार्यक्षमतेची झलक दाखविली.
विद्यार्थ्यांच्या हातातील पुस्तकांसोबतच व्यवहाराचे कौशल्य आणि स्वावलंबनाची मशालही प्रज्वलित करणारा हा ‘गणेश चतुर्थी बाजार’ मिलाग्रीस हायस्कूलच्या शैक्षणिक वाटचालीतील एक प्रेरणादायी उपक्रम ठरला.
