नवी दिल्ली : कॉकरोच जनता पार्टीच्या आंदोलनानंतर धर्मेंद्र प्रधान यांनी केंद्रीय शिक्षणमंत्री पदाचा राजीनामा दिला आहे. या राजीनाम्यानंतर पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी एक्सवर एक पोस्ट शेअर केली आहे. पंतप्रधानांची ही पोस्ट सारनाथबाबत आहे. पंतप्रधानांनी यूनेस्कोच्या एका पोस्टला पुन्हा शेअर करत ही प्रत्येक भारतीयासाठी अभिमानाची बाब असल्याचे म्हटले आहे. या पोस्टमध्ये सारनाथच्या प्राचीन बौद्ध तीर्थस्थळाचा यूनेस्कोच्या जागतिक वारसा यादीत समावेश करण्यात आला असल्याची माहिती देण्यात आली आहे.
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी आपल्या पोस्टमध्ये लिहिले की, ‘प्रत्येक भारतीयासाठी अभिमानाचा क्षण! उत्तर प्रदेशातील सारनाथचा यूनेस्कोच्या जागतिक वारसा यादीत समावेश झाल्याचा मला खूप आनंद आहे. सारनाथचा भगवान बुद्धांशी अतिशय घनिष्ठ संबंध आहे. त्यांचे ज्ञान, करुणा आणि मैत्रीचा शाश्वत संदेश आजही संपूर्ण जगाला प्रेरणा देतो. ही मान्यता भारताच्या समृद्ध सभ्यता आणि आध्यात्मिक वारशाचा गौरव करणारी आहे. जगभरातील अधिकाधिक लोकांना सारनाथला भेट देण्यासाठी आणि भगवान बुद्धांच्या आदर्शांशी जोडले जाण्यासाठीही यामुळे प्रेरणा मिळेल.’
भारतातील 45वे जागतिक वारसा स्थळ
सारनाथ हे उत्तर प्रदेशातील चौथे आणि देशातील 45वे यूनेस्को जागतिक वारसा स्थळ ठरले आहे. सुमारे 28 वर्षांच्या प्रदीर्घ प्रतीक्षेनंतर भगवान बुद्धांनी पहिला धर्मोपदेश दिलेली पवित्र भूमी सारनाथला यूनेस्कोच्या जागतिक वारसा यादीत स्थान मिळाले आहे. दक्षिण कोरियातील बुसान येथे आयोजित यूनेस्कोच्या जागतिक वारसा समितीच्या 48व्या अधिवेशनात ही घोषणा करण्यात आली. यामुळे बौद्ध धर्मातील सर्वांत पवित्र स्थळांपैकी एक असलेल्या सारनाथला जागतिक वारशाच्या सर्वोच्च व्यासपीठावर नवी ओळख मिळाली आहे.
युनेस्कोच्या या निर्णयामुळे उत्तर प्रदेशातील बौद्ध सर्किटला आंतरराष्ट्रीय पर्यटन आणि सांस्कृतिक वारशाच्या नकाशावर आणखी बळकटी मिळेल. 3 जुलै 1998 रोजी सारनाथचा यूनेस्कोच्या संभाव्य यादीत समावेश करण्यात आला होता. आता जवळपास 28 वर्षांनंतर मान्यता मिळाली आहे. आतापर्यंत उत्तर प्रदेशातील तीन जागतिक वारसा स्थळांमध्ये ताजमहाल, आग्रा किल्ला आणि फतेहपूर सीकरी यांचा समावेश होता. आता सारनाथचा समावेश झाल्यामुळे उत्तर प्रदेशाची जागतिक वारसा ओळख आता आणखी विस्तारली आहे.
जागतिक वारसा स्थळात सारनाथमधील पुरातत्त्वीय अवशेषांचा समावेश –
यूनेस्कोने मान्यता दिलेल्या या जागतिक वारसा स्थळामध्ये चौखंडी स्तूप आणि सारनाथमधील पुरातत्त्वीय अवशेषांचा समावेश आहे. ही दोन्ही स्थळे एकमेकांपासून सुमारे 626 मीटर अंतरावर आहेत. चौखंडी स्तूप हा भगवान बुद्ध आणि त्यांच्या पाच प्रथम शिष्यांच्या भेटीच्या स्मृतीचे प्रतीक आहे. तर पुरातत्त्वीय परिसरात धामेक स्तूप, धर्मराजिका स्तूप, प्राचीन विहारांचे अवशेष आणि अशोक स्तंभ यांसारख्या महत्त्वपूर्ण वास्तूंचा समावेश आहे.
ADVT –
