बातमी लई कामाची – १ नोव्हेंबरपासून बँकेचा ‘हा’ नियम बदलणार, बँकेतील रकमेवरुन होणार नाही वाद.

नवी दिल्ली : येत्या 1 नोव्हेंबरपासून एक नवा नियम येणार आहे. अर्थ मंत्रालयाने गुरुवारी एक मोठी घोषणा केली आहे. आता बँक ग्राहक त्यांच्या खात्यात एक नव्हे तर चार नॉमिनी जोडू शकतील. ही सुविधा पुढील महिन्यापासून म्हणजे नोव्हेंबर 2025 पासून सुरू होईल. नामांकन प्रक्रिया संपूर्ण बँकिंग प्रणालीमध्ये सुलभ आणि एकसमान करण्याच्या उद्देशाने हे पाऊल उचलण्यात आले आहे जेणेकरून दाव्यांचा निपटारा करण्यात कोणतीही अडचण येणार नाही. बँकिंग कायदे (दुरुस्ती) कायदा, 2025 अंतर्गत नामांकनाशी संबंधित हे नवीन नियम 1 नोव्हेंबर 2025 पासून लागू होतील.

नॉमिनीच्या मृत्यूनंतरही अनेक खातेदार नॉमिनीचे नाव बदलत नाहीत. जर खातेदाराचा काही कारणास्तव मृत्यू झाला तर खात्यातील रक्कम कुटुंबातील सदस्यांपर्यंत पोहोचवण्यात खूप अडचणी येतात. अशा परिस्थितीत अनेक प्रकारची कागदपत्रे पूर्ण करावी लागतात. यास काही दिवसांपासून ते एका महिन्यापर्यंत आणि एका वर्षापेक्षा जास्त वेळ लागू शकतो. चार नामनिर्देशित व्यक्तींचा हा नियम अशा वादांपासून संरक्षण करेल.

नियम कसे कार्य करेल?

बँक ग्राहक आता एकाच वेळी किंवा आळीपाळीने चार जणांना नॉमिनेट करू शकतात. यामुळे ठेवीदार आणि त्यांच्या नामनिर्देशित व्यक्तींसाठी दावे निकाली काढण्याची प्रक्रिया सुलभ होईल. ठेवीदार त्यांच्या पसंतीनुसार एकत्र किंवा वैकल्पिकरित्या नामनिर्देशित व्यक्तीची निवड करू शकतात. तथापि, सुरक्षित ताब्यात ठेवलेल्या वस्तू आणि लॉकरसाठी, केवळ रोटेशनल नॉमिनीजसाठी परवानगी दिली जाईल. पहिल्या नामनिर्देशित व्यक्तीच्या मृत्यूनंतरच पुढील उमेदवार सक्रिय होईल अशी व्यवस्था केली जाईल. जर बँक ग्राहकाचा कोणत्याही कारणाने मृत्यू झाला तर बँकेत जमा केलेली रक्कम नॉमिनीला दिली जाईल जो सक्रिय असेल. यामुळे दाव्यांचा निपटारा करताना उत्तराधिकाराचे सातत्य आणि स्पष्टता राखली जाईल.

लॉकरसाठी देखील नियम –

सेफ कस्टडी आणि लॉकरसाठी नॉमिनीचे नियमही बदलणार आहेत. या प्रकरणांमध्येही ग्राहक चार नॉमिनी ठरवू शकतो. तथापि, बँका एकापाठोपाठ एक नामांकनांना परवानगी देतील. पुढील उमेदवार केवळ तेव्हाच सक्रिय असेल जेव्हा त्याच्यावरील उमेदवार (ज्याचा क्रमांक प्रथम आहे) यापुढे जिवंत नसेल.

सर्वांना सारखीच संपत्ती मिळेल –

हा नवीन कायदा ग्राहकांसाठी खूप फायदेशीर ठरणार आहे. आता त्यांना आपल्या मालमत्तेची चिंता करावी लागणार नाही. जर एखाद्या ठेवीदाराचा मृत्यू झाला तर त्याने निवडलेल्या नामनिर्देशित व्यक्तीला पैसे किंवा मालमत्ता सहज मिळू शकते. पूर्वी ही प्रक्रिया खूप गुंतागुंतीची होती, परंतु आता ती सोपी करण्यात आली आहे.

विशेषत: ज्यांच्या कुटुंबात अनेक सदस्य आहेत, त्यांच्यासाठी हा एक मोठा दिलासा आहे. ते आता त्यांच्या मालमत्तेचे सर्व सदस्यांमध्ये समान वाटप करण्याची व्यवस्था करू शकतात. यामुळे कोणावरही अन्याय होणार नाही याची काळजी घेतली जाईल.